Mevzuat

“Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.”

Bilimsel araştırma, öğretim ve yayın faaliyetlerinin anayasal dayanaklarından biridir.

“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.”

Maddede eğitim ve öğretimin devletin gözetim ve denetimi altında yapılması ile öğrenim hakkının kapsamının kanunla düzenlenmesi de yer alır.

“İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.”

Madde; hukuka uygunluk denetimini, yazılı bildirimi, yürütmenin durdurulmasının koşullarını ve idarenin tazmin yükümlülüğünü düzenler.

Kamu görevlilerine savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.

“Üniversiteler ile öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe her türlü bilimsel araştırma ve yayında bulunabilirler.”

Üniversitelerin kamu tüzelkişiliği ve bilimsel özerkliği; vakıf yükseköğretim kurumları; bilimsel araştırma ve yayın özgürlüğü; öğretim elemanlarının statüsü ile devletin gözetim ve denetimi bu maddede düzenlenir.

Yükseköğretim Kurulunun kuruluşu, planlama, düzenleme, yönetim ve denetim görevlerinin anayasal çerçevesi bu maddede yer alır.

• Madde 10 ve 13: eşitlik ilkesi ve temel hakların sınırlanması.
• Madde 36 ve 40: hak arama hürriyeti ve başvuru yollarının gösterilmesi.
• Madde 70: kamu hizmetine girme hakkı ve görevin gerektirdiği nitelikler.
• Madde 74: dilekçe ve bilgi edinme hakları.

Yönerge; bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerdeki etik kuralları ile yükseköğretim kurumlarının oluşturduğu etik kurullarının görev ve çalışma usullerini düzenler. Üniversite etik kurulu incelemesi ile ÜAK’ın doçentlik başvurusundaki etik incelemesi ayrı düzenlemeler çerçevesinde ele alınmalıdır.

• İntihal, sahtecilik ve çarpıtma.
• Tekrar yayım, dilimleme ve haksız yazarlık.
• Gerekli izinler, katılımcı rızası, verilerin gizliliği ve araştırma kaynaklarının kullanımı.

YÖK’ün yayımladığı metinde bu tarihli Genel Kurul kararı işlenmiştir. Kapsamda, insan ve hayvan üzerinde deney niteliği taşımayan bilimsel araştırma, çalışma, proje ve sanatsal etkinliklerin etik inceleme, görüş ve onay süreçlerine ilişkin hüküm de yer alır.

Yönergenin kapsamı, doçentlik başvurusu yapan adayların bilimsel araştırma ve yayınlarına ilişkin etik değerlendirmeyi içerir. ÜAK’ın etik sayfası yönergeye ve etik inceleme raporu örneğine birlikte erişim sağlar.

Bu yönerge için kaynak, düzenlemeyi yayımlayan ÜAK’tır. Kanun ve yönetmelikler için kullanılan Mevzuat Bilgi Sistemi bağlantısı, ÜAK yönergesinin yerine geçmez. Başvuru dönemi ve inceleme konusu belirlenerek ilgili metin ve kurul işlemleri birlikte değerlendirilir.